วิธีการดูแลรักษากบเหล็กไสไม้ ไม่ให้สนิมงอก


บทความนี้มาพูดถึงเรื่องการดูแลรักษากบเหล็กกันครับ ขึ้นชื่อว่าเหล็กถ้าไม่ได้มีปริมาณโครเมียมมากมายจนกลายร่างเป็นเสตนเลสไป ยังไงในไม่ช้าก็มีปัญหาเรื่องสนิมครับ และเนื่องจากบ้านเราเป็นเมืองร้อนชื้น เรื่องของสนิมจึงแทบจะเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้เลย ถ้าสามารถสร้างวินัยในการดูแลรักษาเหล่านี้ได้ก็จะช่วยให้อุปกรณ์ และเครื่องมือของเราคงสภาพความสวยงาม และมีประสิทธิภาพการใช้งานเหมือนวันแรกที่แกะออกมาจากห่อ และห่างไกลจากปัญหาสนิมที่จะตามมาในอนาคตได้เกือบจะ 100%


ภาพด้านบน : ควรห้าผ้าไมโครไฟเบอร์ซักผืนเพื่อทำหน้าที่เช็ดเคลือบน้ำมันอย่างเดียว การหาถุงซิปล๊อคหรือถุงพลาสติกมาเก็บผ้าแยกเอาไว้จะช่วยให้สามารถเก็บได้โดยไม่เลอะเทอะกับอุปกรณ์ชิ้นอื่นๆ ถ้าให้ดีควรเขียนกำกับชื่อน้ำยาที่ใช้เอาไว้ด้วยจะช่วยให้ไม่สับสนและเกิดการปนเปื้อนกันครับ

01. ลงน้ำมันเคลือบหลังจากการใช้งานทุกครั้ง เป็นขั้นตอนการดูแลรักษาก่อนที่จะเกิดปัญหา หรือช่วยป้องกันให้สนิมเกิดขึ้นได้น้อยที่สุด เนื่องจากการใช้งานกบเหล็กจะมีปัจจัยหลายๆอย่างที่ทำให้เครื่องมือของเราเกิดสนิม ซึ่งอาจจะมาจากคราบเหงื่อ และความเค็มจากมือของเราเอง หรือแม้แต่ความชิ้นที่ลอยค้างอยู่ในอากาศครับ การลงน้ำมันหรือสารไล่ความชิ้นอย่าง WD-40 จะช่วยลดปัญหาเหล่านี้ก่อนที่จะเกิดขึ้นได้ ตัวอย่างของน้ำยาไล่ความชิ้นที่เป็นที่นิยมและหาซื้อได้ตาม Home Center ทั่วไปคือ WD-40, TOA Rust Pro หรือ Sonax ครับ

02. อย่าหลงลืมส่วนที่ซ่อนอยู่หรือมองไม่เห็น กบที่มีชิ้นส่วนหรือซอกเล็กๆอย่าง Low Angle Block Plane No. 60-1/2 ที่สามารถปรับความกว้างของปากกบได้ จะสามารถถอดเอาปากออกมาได้ ซึ่งส่วนมากมักจะเกิดสนิมได้ช้า เนื่องจากซ่อนอยู่ภายในและสัมผัสกับอากาศน้อยกว่าส่วนอื่นๆ แต่นานๆทีเราก็ควรถอดแกะเอาชิ้นส่วนเหล่านี้ออกมาทำความสะอาด และเช็ดน้ำมันบ้าง ก็จะช่วยลดปัญหาเรื่องสนิมไปได้มากครับ

03. ฝุ่นไม้คือกับดักสนิมชั้นดี หลังจากการใช้งานกบทุกครั้งจะมีฝุ่นไม้บางๆเกาะอยู่ ซึ่งฝุ่นไม้เหล่านี้ละครับ จะเป็นตัวดูดความชิ้นในอากาศเข้ามาเก็บเอาไว้ และทำให้้พื้นผิวเราเกิดสนิมได้ ดังนั้นหลังจากการใช้งานทุกครั้งเราควรจะทำความสะอาดเอาเศษฝุ่นไม้ออกมาจากชิ้นส่วนเครื่องมือที่ทำมาจากเหล็กทั้งหมด จะช่วยป้องกันปัญหาสนิมได้เกือบ 100%

04. ชิ้นส่วนที่มีการเสียดสีกันเป็นประจำ อย่างตัวปรับความลึกใบ นานๆทีเราสามารถหยอดน้ำมันจักรเพื่อหล่อลื่นชิ้นส่วนเหล่านี้ได้ จะช่วยได้ทั้งการป้องกันสนิม และทำให้อุปกรณ์ของเราทำงานได้อย่างเต็มประสิทธิภาพเหมือนเดิม

05. สนิมเกิดขึ้นมาแล้วทำยังไงดี ? ต่อให้เรารักษาวินัยของเราได้ดีแค่ไหน ก็คงยังมีวันที่เราต้องพลาดพลั้งหลงลืม หรือเกิดอุปัทวเหตุบางอย่างจนได้ละครับ ยังไงเราก็ต้องเจอสนิมอยู่ดีเป็นเรื่องธรรมดา ถ้าหากพบเจอก็อย่าคิดมาก หัวฟัดหัวเหวี่ยง เพราะมันเป็นธรรมชาติ เป็นอนิจจังครับ แต่ถ้าเรามีวินัยที่ดี ส่วนมากสนิมที่เกิดขึ้นอาจจะเป็นแค่ Rust Spot จุดเล็กๆ ซึ่งเราสามารถขัดออกได้ทันทีด้วยแผ่น Scotch Brite ซึ่งในกรณีของกบยี่ห้อ Luban ที่ Siam Woodworker มีจำหน่าย เราจะแถมตัวแผ่น Scotch Brite พิเศษไปให้ ซึ่งเป็นแผ่นใยขัดที่มีความละเอียดสูงสีเทา (พอๆกับ Steel Wool เบอร์ 000) และที่สำคัญคือมีรอยขูดเหล็กที่มีขนาดใกล้เคียงกับร่องรอยเดิมที่มาจากโรงงาน เพราะฉะนั้นถ้าเราถูแผ่น Scotch Brite ไปตามทิศทางเดียวกันกับรอยเสี้ยนเหล็กเดิม นอกจากเราจะสามารถเอาสนิมผิวออกได้แล้ว ร่องรอยที่เกิดขึ้นบนตัวเหล็กก็แทบจะมองไม่ออกด้วยซ้ำว่าเราได้เอาอะไรไปถูบนพื้นผิว

กรณีการใช้แผ่น Scotch Brite มีข้อควรระวังนิดหน่อย คืออย่าถูวนเป็นวงกลม เพราะจะขึ้นมาเป็นรอยขนแมววงๆ เห็นได้อย่างชัดเจน ให้ถูเป็นเนวตรงตามยาว หรือไปตามทิศทางเดียวกับรอยเสี้ยนเหล็กที่มาจากโรงงานเท่านั้น และเวลาถูควรลากเป็นแนวยาวจากต้นจนปลาย เนืองจากรอยขูดที่เกิดขึ้นถึงแม้จะใกล้เคียงกันแต่ก็ไม่ได้เหมือน 100% ดังนั้นการลากยาวตลอดแนวจะช่วยอำพรางร่องรอยได้ดีกว่าครับ

* ห้ามเอาแผ่น Scotch Brite ล้างจานสีเขียวมาใช้ เพราะเนื่องจากมีความหยาบเกินไป และจะทิ้งร่องรอยเอาไว้ลึกและชัดเจนมากเกินครับ

ตอนที่เราใช้แผ่น Scotch Brite สีเทามาลบสนิมออก มีข้อควรทราบนิดนึงคือมันมีผลเหมือนกระดาษทรายอ่อนๆ ดังนั้นจะมีเศษผงเหล็กละเอียดๆ ตกอยู่กับพื้นที่ที่เราถู ซึ่งไม่ควรขัดสนิมออกบน Work Bench เพราะเศษโลหะพวกนี้จะไปผังตัวในไม้ และสร้างความเสียหายให้กับพื้นผิวชิ้นงานเราได้ครับ ทางที่ดีควรจะแยกหาพื้นที่ทำโดยเฉพาะเช่น Sharpening Station เป็นต้น



ภาพด้านบน : รอยนูนของกบที่ด้านหลังตัวเรือน อาจจะเกิดจากเอาไปกระแทกกับของแข็ง ซึ่งสามารถลบออกไปด้วยการใช้ Hand File ค่อยๆไสออกไป ซึ่งถ้าเราไม่ลบร่องรอยพวกนี้ออก รอยนูนจะไปกดไม้ให้เป็นรอยช้ำเป็นทางยาวส่งผลกับการลง Finishing ในตอนจบได้ครับ

06. เนื่องจาก Casting ของขอบตัวเรือนกบทำมาค่อนข้างจะคม ดังนั้นถ้าหากเราเผลอเอาตัวกบไปกระทบกับของแข็งจนขอบร่นเกิดเป็นรอยนูนที่ด้านข้างหรือรอบๆตัวกับ ก็จะเกิดเปัญหาเล็กน้อยตอนที่เราไสไม้ คือเจ้ารอยนูนที่ตัวเรือนกบจะลากขูดไปบนพื้นผิวไม้ จนเห็นเป็นรอยช้ำๆเหมือน Plane Track ที่ชัดเจนเป็นทางยาวตลอดแนวที่เราไส วิธีแก้ที่ดีที่สุดคือใช้ Hand File ลบมุมหรือรอยนูนที่เกิดขึ้นออกไป ซึ่งทาง Siam Woodworker มีไฟล์เป็นชุดจำหน่าย ซึ่งมีความละเอียดตั้งแต่ Bastard (หยาบ) Second Cut (ละเอียด) Smooth Cut (ละเอียดมาก) และสามารถหาได้จากในหมวด Plane Accessories ในหน้า Shop ครับ

07. ชุบชีวิตปลุกความเงางามให้กลับมาเหมือนเดิม ชิ้นส่วนในกบเหล็กในส่วนที่เป็นแมงกานีสบรอนช์หรือทองเหลือง เมื่อใช้ไปซักระยะจะเกิดปฏิกริยากับเหงื่อและอากาศ และเกิด Oxidation ทำให้สีทองเหลืองที่เคยเงาวาวดูหม่นหมองลงไปบ้าง พวกฝรั่งจะเรียกพื้นผิวแบบนี้ว่าเป็น Patina หรือร่องรอยที่เกิดจากการใช้งานนั่นเองครับ ซึ่งบางท่านก็อาจจะชอบ เพราะดูแล้ว Vintage ดีไม่น้อย แต่สำหรับท่านที่ไม่ชอบก็แค่ใช้น้ำยาขัดเคลือบเงาโลหะอย่าง บรัสโซ ก็จะทำให้ชิ้นส่วนพวกนี้กลับมาเงางามเหมือนตอนที่ซื้อใหม่อีกครั้งครับ


08. หล่อลื่นใต้ท้องเครื่อง การใช้อุปกรณ์ง่ายๆอย่างเทียนไขมาขีดเป็นแนวซิกแซกใต้ท้องกบจะช่วยให้การไสไม้นั้นลื่นมากขึ้นอย่างน่าอัศจรรย์

09. ท่านควรเก็บกบเอาไว้ที่ไหน? อีกเรื่องที่หลายท่านมองข้าม คือสถานที่ที่ใช้เก็บเครื่องมือครับ ส่วนมากถ้าใช้เสร็จบางท่านก็อาจจะวางทิ้งเอาไว้ที่โต๊ะทำงาน หรือบนพื้น ปัญหาที่เกิดขึ้นคือการที่อุปกรณ์ของเราถูกทิ้งเอาไว้ด้านนอกก็ยังมีความเสี่ยงกับความชื้นอยู่ดี ถึงแม้จะทำการลงน้ำมันเคลือบเอาไว้แล้ว ที่ที่ดีที่สุดในการเก็บกบเหล็กคือ "หีบไม้" ที่มีฝาปิดมิดชิดครับ เนื่องจากหีบไม้มีอัตราการดูดซึมความชื้น และอัตราการระบายความชื้นออกที่พอเหมาะ ทำให้กบที่เก็บเอาไว้ในหีบไม้สามารถอยู่ได้เป็นเวลานานโดยที่ไม่เกิดสนิม ต่างกับกล่องหรือลังพลาสติกที่เป็นการกักเก็บความชื้นอยู่ข้างใน และไม่มีทางระบายอากาศออก การใช้กล่องพลาสติกจะทำให้กบเกิดสนิมขึ้นได้อย่างรวดเร็วครับ (Ask me how i know)

ช่องทางการติดตามเนื้อหาและ ซื้อสินค้า

  • Grey YouTube Icon
  • Grey Facebook Icon
  • Grey Instagram Icon