ช็อปงานไม้ในฝัน ตอนที่ 03 : เลือกเครื่องมือมาลงในช็อป


ถ้าเปรียบการออกแบบตกแต่งบ้านคือการจัดวางเฟอร์นิเจอร์อย่างตู้ โต๊ะ ตั่งเตียง ให้ลงตัวกับพื้นที่ความต้องการในการใช้งานของสมาชิกในบ้าน และสร้างทางสัญจรที่สะดวกต่อการเดินเหินของสมาชิกทุกคน ผมคิดว่าการเลือกเครื่องมือตั้งพื้นที่ใช้ในช็อปก็แทบจะไม่ต่างอะไรกับการเลือกเฟอร์นิเจอร์เข้าบ้านเลยครับ เพราะเครื่องมือตั้งพื้นนั้นมีขนาดใหญ่ เคลื่อนที่ไม่ได้ และมีข้อจำกัดของการทำงานที่ต้องการพื้นที่เฉพาะหลายอย่าง ดังนั้นการออกแบบและจัดวางพื้นที่ช็อปที่ดีควรจะมีการกำหนด รุ่น ยี่ห้อ และรูปแบบของเครื่องมือตั้งพื้นชิ้นใหญ่ๆเอาไว้ล่วงหน้า เพื่อที่จะได้ขนาดที่แน่นอน และสามารถนำเอามาจัดวางในพื้นที่เพื่อให้เกิดความลงตัว และสมดุลของการใช้งานสูงสุดนั่นเองครับ เนื้อหาในบทความนี้เราจะมาพูดถึงหลักการในการเลือกเครื่องมือตั้งพื้นชิ้นใหญ่ๆ ที่ผมจะเอามาลงในช็อปกันครับ

*** เครื่องมือทุกชิ้นในบทความนี้เป็นความเห็นส่วนตัว ผมเข้าใจว่าข้อจำกัดของแต่ละท่านแตกต่างกัน และมีปัจจัยหลายๆอย่างที่ส่งผลกับการเลือกเครื่องมือ แต่หวังว่าหลักการในบทความนี้จะเป็นประโยชน์กับทุกๆท่านนะครับ

01. โต๊ะเลื่อยวงเดือน

ผมเลือก Sawstop Cabinet Saw แบบมอเตอร์ 3 แรงม้า กับรั้วขนาดความยาว 52 นิ้ว เป็นเครื่องมือหลักในการเตรียมไม้ของช็อปของผมครับ สาเหตุแรกที่ผมเลือกโต๊ะเลื่อยตัวนี้คือเรื่องความปลอดภัยเป็นหลัก แน่นอน Sawstop สร้างโต๊ะเลื่อยที่มีคุณภาพสูงอยู่แล้วทั้งข้างนอกและข้างใน แต่สิ่งที่ผมกังวลมากที่สุดคือเรื่องสวัสดิภาพในการทำงานของตัวผมเอง และสำหรับผู้ที่จะมาเริ่มเรียนรู้เกี่ยวกับงานไม้ในอนาคต เพราะอุบัติเหตุเกิดขึ้นได้ทุกๆนาที แบบไม่เลือกเวลา วาระ และประสบการ์ณในการทำงาน

รูปทรงของเลื่อยแบบ Cabinet Saw เป็นอีกหนึ่งเหตุผลสำคัญเพราะโต๊ะเลื่อยรูปแบบนี้มีระบบการจัดการฝุ่นที่มีประสิทธิภาพสูงสุด ฝุ่นจะถูกจัดการและเก็บอยู่ภายในตู้ ช่วยลดการฟุ้งกระจายในอากาศของช็อปเราได้อย่างดี

ในช่วงแรกผมลังเลเรื่องของขนาดรั้วพอสมควร เพราะพื้นที่ของช็อปไม้ได้มีมากมาย แต่พอมาพิจารณาแล้วรั้วขนาด 52 นิ้ว มีความยาวมากกว่ารั้วแบบ 36 นิ้วแค่ไม่ถึง 45 ซม.เท่านั้น ผมเลยเลือกรั้วที่มีพื้นที่ในการตัดยาวที่สุดเอาไว้ก่อน

ขนาดกว้าง X ยาว ของหน้าโต๊ะ Sawstop Cabinet Saw คือ 0.80 X 2.15 ม.

02. โต๊ะ MFT ของ Festool

หนึ่งในการตัดเตรียมชิ้นงานที่ยากที่สุดคือการตัดเพื่อสร้างฉาก 90 องศาในชิ้นงานที่มีขนาดความกว้างมากกว่า 30 ซม. เลือยตัดองศาอย่าง Miter Saw ถึงแม้จะมีประสิทธิภาพในการทำงานสูงแต่ก็สามารถตัดขวางได้ไม่เกิน 30 ซม. ซึ่งในกรณีการสร้างตู้หนังสือ หรือตู้เสื้อผ้าซักใบ (ที่ผนังตู้ด้านข้างมีขนาดความกว้างประมาณ 55-60 ซม.) การที่เราจะตัดผนังข้างตู้หลายๆชิ้นด้วยการวัดทีละชิ้นก็จะเสียเวลาในการทำงานมากเกินไป ผมเลยเลือกที่จะเอาโต๊ะ MFT ของ Festool เพื่อเข้ามาแก้ปัญหาในส่วนนี้ และเนื่องจากผมมีความจำเป็นต้องใช้เลื่อย Track Saw ของ Festool อยู่แล้ว โต๊ะ MFT เลยเป็นตัวเลือกสำคัญที่จะช่วยให้การทำงานของผมง่าย รวดเร็ว และหลากหลายมากขึ้นครับ

นอกเหนือจากการตัดขวางชิ้นงานที่มีขนาดมากกว่า 30 ซม. โต๊ะตัวนี้ยังสามารถทำงานอื่นๆได้หลากหลาย และยังใช้ร่วมกับอุปกรณ์อื่นๆ อย่างเราเตอร์ เพื่อทำการเซาะร่อง ใช้จับชิ้นงานเพื่อขัดแต่ง หรือประกอบเข้าด้วยกัน หรือเจาะตำแหน่งซ้ำๆกันได้อย่างรวดเร็วอีกด้วยครับ

ขนาดกว้าง X ยาว ของหน้าโต๊ะ Festool MFT คือ 0.80 X 1.18 ม. (ต้องเผื่อระยะหลังโต๊ะอีกประมาณ 25 ซม. สำหรับหัวปรับองศา Protractor Head)

ภาพประกอบด้านบน : อุปกรณ์ที่ใช้ร่วมกับโต๊ะเลื่อยอย่าง Crosscut Table สามารถตัดแผ่นไม้ตามขวางได้มากกว่า 1 เมตร ถึงจะเป็นตัวเลือกที่น่าสนใจ แต่สำหรับช็อปของผมที่มีข้อจำกัดเรื่องพื้นที่ ทำให้ไม่สามารถยื่นรั้วของ Corsscut Table ออกมาจากโต๊ะเลื่อยได้อีก และถ้าเทียบเรื่องของราคา และความหลากหลายในการใช้งาน ผมเลยเลือกโต๊ะ MFT ของ Festool แทนครับ

03. เครื่องไสชิด

เครื่องไสชิดผมเลือกขนาดหน้ากว้าง 8 นิ้ว และสำหรับผมไม่มีความจำเป็นต้องใช้ใบ Helical Cutter Head ซึ่งจะทำให้ราคาเครื่องถีบสูงขึ้นไปอีกระดับ เนื่องจากเครื่องไสชิดถือเป็นเครื่องมือที่อยู่ในขัั้นตอนหยาบ และการที่เราจะทำงานไม้ให้ได้ดีและมีประสิทธิภาพนั้น ต้องมีการเก็บไสร่องรอยใบมีดของเครื่องไสชิดด้วยกบยาวๆอย่างเบอร์ 7 อยู่แล้ว ดั้งนั้นเครื่องไสชิดขนาด 8 นิ้ว จึงเป็นตัวเลือกแรกๆ ที่จะเพิ่มขีดความสามารถของการเตรียมไม้ให้ได้หน้ากว้างมากขึ้น

สำหรับท่านที่ยังอาจจะเพิ่งเริ่มต้น เครื่องไสชิดเป็นอุปกรณ์ชิ้นแรกๆในการปรับระนาบของไม้ให้ตรงและเรียบ ไม่โก่งงอ ซึ่งอยู่ในขั้นตอนการเตรียมไม้เบื้องต้น โดยเครื่องนี้จะปรับหน้าไม้ 2 ด้าน ให้เข้าฉากกันตามแนวยาว (จาก 4 ด้าน) เพื่อที่เราจะนำด้านที่เรียบแล้วไปเข้าขั้นตอนการรีดไม้ ซึ่งจะเป็นการสร้างระนาบเรียบฝั่งตรงข้ามหน้าเรียบหน้าแรกอีกที เพื่อที่เราจะได้นำไปใช้งานประกอบเฟอร์นิเจอร์ได้ครับ

ปัจจุบันเครื่องไสชิดที่ได้มาตรฐานใช้งานได้คือเครื่องของ Grizzly ที่มีตัวแทนผู้นำเข้ามาจำหน่ายในไทย โดยขนาดขนาดกว้าง X ยาว ของหน้าโต๊ะเครื่องไสชิด คือ 0.60 X 2.00 ม.

04. เครื่องรีดไม้

เครื่องรีดไม้เป็นอุปกรณ์ที่ทำงานต่อเนื่องจากเครื่องไสชิด ซึ่งมีหน้าที่สร้างระนาบเรียบด้านตรงข้ามกับระนาบที่ผ่านเครื่องไสชิดมาแล้ว และยังช่วยปรับขนาดไม้ให้อยู่ในขนาดความหนาที่เราต้องการอีกด้วย เครื่องไสชิดมีให้เลือกหลากหลายแบรนด์ ตั้งแต่แบบกล่องตั้งโต๊ะขนาดหน้า 12-13 นิ้ว ไปจนถึงแบบกึ่งอุตสาหกรรมตั้งแต่ 15 นิ้วขั้นไป

ปัจจัยสำคัญอีกอย่างของเครื่องรีดไม้ที่ดีคือการจัดการเศษขี้เลื่อยชิ้นใหญ่ๆที่เครื่องนี้ผลิตออกมา ซึ่งขนาดท่อมาตรฐานที่มีอยู่สำหรับเครื่องขนาด 12 นิ้วนั้นเล็กเกินไป ผมจึงตัดสินใจเลือกเครื่องตั้งพื้นขนาด 15 นิ้ว เนื่องจากขนาดหน้ากว้างของเนื้อวัสดุที่มากกว่า และระบบจัดการฝุ่นที่มีประสิทธิภาพสูงกว่าด้วยท่อขนาด 4 นิ้ว

ขนาดขนาดกว้าง X ยาว โดยรวมของครื่องรีด คือ 1.00 X 1.00 ม.

05. เครื่องเลื่อยองศา

หนึ่งในเครื่องมือที่ผมใช้บ่อยที่สุดในการทำงานไม้คือ เครื่องตัดองศา ซึ่งมีความปลอดภัยสูง และทำงานง่าย ช่วยให้งานตัดขวางสำหรับวัสดุที่มีขนาดไม้ที่กว้างประมาณ 0-30 ซม. เป็นไปอย่างรวดเร็วและแม่นยำ และยังสามารถตัดเปลี่ยนองศาได้อย่างง่ายดายแตกต่างกับการใช้ Crosscut Sled บนโต๊ะเลื่อยที่ต้องมีการใช้จิ๊กประคองเพื่อเปลี่ยนองศาในการตัด

ขนาดกว้าง X ยาว โดยรวมของหน้าโต๊ะเครื่องตัดองศา คือ 0.50 X 0.70 ม.

*** ภาพเลื่อยตัดองศา Makita LS1018 จากศูนย์ฝึก Woodworking Thai

06. เครื่องเลื่อยสายพาน

เครื่องเลื่อยตัวนี้สำหรับผมจะช่วยงานหลักอยู่ประมาณสามลักษณะ คือการตัดเข้าโค้ง ตัดงานชิ้นที่เล็ก และละเอียดมากๆ ที่อาจจะดูอันตรายเกินกว่าที่จะนำไปตัดบนโต๊ะเลื่อย หรือเลื่อยองศา และงานผ่าไม้ให้ได้ความหนาที่เล็กลง (Re-Saw) และเก็บเอาชิ้นที่ผ่ามาใช้งานทั้งคู่ เพื่อเป็นการประหยัดการใช้วัสดุครับ

ขนาดกว้าง X ยาว โดยรวมของหน้าโต๊ะเเลื่อยแบนด์ซอว์ คือ 0.60 X 0.60 ม.

*** ภาพเลื่อยแบนด์ซอว์ของ Makita จากศูนย์ฝึก Woodworking Thai

07. สว่านแท่นแบบตั้งพื้น

อุปกรณ์สำคัญอีกหนึ่งชิ้น สว่านแท่นจะช่วยให้เราสามารถเจาะรูได้อย่างแม่นยำ และควบคุมองศาในการเจาะที่แน่นอนมากกว่าการใช้สว่านมือ

ขนาดกว้าง X ยาว โดยรวมของหน้าโต๊ะของสว่านแท่น คือ 0.60 X 0.60 ม.

08. โต๊ะปฎิบัติงานไม้ โต๊ะประกอบชิ้นงาน และ โต๊ะรองรับไม้ที่ถูกตัดจากเครื่องเลื่อยวงเดือน

โต๊ะปฎิบัติงานไม้แบบมีปากกาจับชิ้นงานติดเอาไว้ที่หน้าโต๊ะ เพื่อช่วยให้การทำงานด้วยเครื่องมือแฮนด์ทูลส์เป็นไปอย่างสะดวกมากขึ้น และยังเป็นพื้นที่ในการประกอบชิ้นงานในช็อปได้อย่างดีอีกด้วย และถ้าเอาเจ้าโต๊ะตัวเดียวกันนี้ไปวางเอาไว้ด้านหน้าโต๊ะลื่อยวงเดือน มันยังจะทำหน้าที่เป็นโต๊ะที่รองรับไม้ที่ถูกตัด เพื่อช่วยไม่ให้ไม้ตกลงไปบนพื้นสร้างความเสียหาย และเพิ่มพื้นที่ในการรองรับชิ้นงานที่ตัดเสร็จ สร้างสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัยในการทำงานด้วยเครื่องเลื่อยวงเดือน

เนื่องจากพื้นที่ช็อปจะเปิดให้คนที่สนใจเข้ามาลองทำงานไม้ด้วยตัวเอง ปริมาณของโต๊ะตัวนี้จึงต้องมีมากกว่า 1 ตัว เพื่อที่จะรองรับสมาชิกที่สนใจจะเข้ามาทำ Workshop ในอนาคต ซึ่งคำนวนจากพื้นที่แล้วอาจจะสามารถใส่โต๊ะได้ประมาณ 3 ตัว โดยเจ้าโต๊ะทั้งสามตัวจะถูกจัดกลุ่มอยู่ในพื้นที่เดียวกัน เพื่อจะได้บริหารจัดการง่ายเวลามี Workshop งานไม้ และยังสร้างพื้นที่ในการประกอบชิ้นงานที่กว้างขวางมากขึ้นในกรณีที่ผมทำงานคนเดียวในช็อป

ขนาดกว้าง X ยาว โดยรวมของหน้าโต๊ะปฎิบัติงานไม้ 1 ตัว คือ 1.20 X 0.55 ม.

*** ภาพโต๊ะปฎิบัติงานไม้จากศูนย์ฝึก Woodworking Thai

09. ระบบดูดฝุ่น

ระบบดูดและจัดการฝุ่นในงานไม้เป็นเรื่องสำคัญ เนื่องจากฝุ่นมีอันตรายสุง และสามารถก่อให้เกิดโรคภัยเรื้อรังเกี่ยวกับทางเดินหายใจตามมาในอนาคตได้ การป้องกันด้วยการสร้างระบบกำจัดฝุ่นที่มีประสิทธิภาพ เป็นสิ่งแรกๆที่ควรจะนำเข้ามาเป็นปัจจัยในการออกแบบพื้นที่ของช็อปครับ

เครื่องดูดฝุ่นที่ผมเลือกจะเป็นแบบระบบเดียว (Single Stage) ซึ่งราคาไม่ได้สุงมาก และใช้มอเตอร์ขนาด 3 แรงม้า โดยมีถังกรองฝุ่นที่จะมีการอัพเกรดให้เป็น Filter ตัวกรองที่มีความละเอียดมากขึ้น เนื่องจากถุงผ้าที่แถมมากับเครื่องจากโรงงานไม่สามารถกรองฝุ่นที่เป็นอันตรายได้ (ซึ่งมีอนุภาคเล็กกว่า 1 ไมครอน) โดยการเปลี่ยนระบบกรองจะช่วยป้องกันฝุ่นที่มีขนาดใหญ่กว่า 0.3 ไมครอน ไม่ให้เล็ดลอดกลับเข้ามาวนเวียนในพื้นที่ช็อปได้อีก

ส่วนของระบบท่อ ผมจะใช้เป็นท่อ PVC ขนาดท่อเมนอยู่ที่ 6 นิ้ว ต่อท่อเดียววิ่งจากหน้าพัดลมส่วนมอเตอร์ของเครื่อง และแตกกิ่งก้านสาขาไปตามเครื่องมือตั้งพื้นเกือบทั้งหมด โดยจะพยายามเลี้ยวท่อ ลดขนาดท่อ หรือใช้ท่อกระดูกงู (Flex) ให้น้อยที่สุด ทั้งนี้เพื่ิอลดแรงต้าน (Drag) ที่จะเกิดในระบบ ทำให้แรงดูดจากต้นจนปลายนั้นคงที่และสามารถใช้งานกำลังของมอเตอร์ได้อย่างเต็มประสิทธิภาพมากที่สุด

ขนาดกว้าง X ยาว โดยรวมของฐานเครื่องดูดฝุ่น คือ 0.70 X 1.50 ม.

ภาพประกอบด้านบน : ในส่วนที่เข้าถึงได้ยาก เครื่องดูดฝุ่นแบบเคลื่อนที่ขนาดเล็กก็ช่วยแก้ไขปัญหาได้ดี และยังเหมาะกับการทำงานกับเครื่องมือแบบมือถืออีกด้วย เพราะอุปกรณ์อย่างเราเตอร์ หรือ เลื่อย Track Saw ถ้าไม่ได้มีการจัดการที่ดีก็เป็นเครื่องมือผลิตฝุ่นไม้ที่น่ากลัวเหมือนกันครับ โดยหลักการเลือกเครื่องดูดฝุ่นเคลื่อนที่ที่ดีควรจะเลือกแบบที่มีตัวกรองแบบ HEPA Filter ซึ่งจะสามารถกรองเอาอนุภาคขนาดเล็กที่เป็นอันตรายไม่ให้ไหลเวียนกลับเข้ามาช็อปได้ครับ



ภาพประกอบด้านบน : อุปกรณ์ที่ใช้ในการลับคมมีหลากหลายรูปแบบ การสร้างพื้นที่เฉพาะเพื่อการลับคมนอกจากจะค้นหาและใช้งานเครื่องมือได้อย่างสะดวกกว่าแล้ว ยังช่วยป้องกันไม่ให้เครื่องมือของเราไปปนเปื้อนน้ำมัน หรือฝุ่นที่อาจจะสร้างความเสียหายได้อีกด้วย

10. พื้นที่เฉพาะในการลับคมเครื่องมือ

การลับคมเครื่องมือคือหัวใจของการทำงานด้วยแฮนด์ทูลส์ เพราะเครื่องมือที่ไม่คมคือเครื่องมือที่ไม่มีประสิทธิภาพ และอาจจะเกิดอันตรายในการใช้งานได้ง่ายกว่า เนื่องจากต้องออกแรงในการใช้งานมาก และอาจจะเพลี่ยงพล้ำทำให้เกิดอุบัติเหตุได้ง่ายกว่านั่นเอง การลับเครื่องมือของเราให้คมอยู่เสมอจะช่วยลดเวลาทำงาน และได้ผลลัพธ์ในการทำงานที่ดีขึ้นครับ

ถ้าพูดถึงพื้นที่เฉพาะที่ใช้ในการลับคม ก็คงจะเลี่ยงอุปกรณ์ที่สำคัญที่สุดอย่างซิงค์ล้างจาน และก๊อกน้ำไปไม่ได้ เพราะเนื่องจากการลับคมนั้นมีน้ำเป็นส่วนประกอบหลักในการทำงานทั้งการหล่อลื่นระหว่างการลับคม และการเช็ดล้างทำความสะอาด การมีน้ำใช้ในช็อปยังสะดวกกับเรื่องอื่นๆอย่างการล้างมือทำความสะอาด กับดูแลรักษาพื้นที่ทั่วๆไปในช็อปอีกด้วย

ขนาดกว้าง X ยาว โดยรวมของเคานเตอร์ซิงค์ล้างจาน คือ 0.60 X 1.20-1.50 ม.

11. ประกอบร่าง!!!!!

เมื่อกำหนดอุปกรณ์หลักๆที่จะใช้ในช็อปได้ทั้งหมดเแบบนี้แล้ว บทความหน้าเราจะมาวางรูปแบบของแปลนกันครับ การวางแปลนของห้องคือการเอาเฉพาะขนาด กว้าง X ยาว ของอุปกรณ์ทุกๆชิ้น เมื่อมองจากมุมมองด้านบน (เหมือนเราเป็นนกบินอยู่แล้วมองลงมาข้างล่าง) มาจัดวางในพื้นที่ที่เราได้กำหนดเอาไว้ในบทความตอนที่ 2 เพื่อให้ได้ประโยชน์ และเกิดความสัมพันธ์ทางด้านการใช้งานที่สูงสุด และเราจะได้เห็นภาพล่วงหน้าก่อนที่เราจะสร้างจริงด้วยครับ ว่าพอเอาอุปกรณ์ทั้งหมดยัดเข้าไปแล้วเราพอจะมีที่เดินบ้างมั้ย หรือพอจะมีพื้นที่เผื่อเอาไว้ทำอย่างอื่นในอนาคตด้วยหรือเปล่า

ช่องทางการติดตามเนื้อหาและ ซื้อสินค้า

  • Grey YouTube Icon
  • Grey Facebook Icon
  • Grey Instagram Icon