งานรวมตัวของคนรักงานไม้ ตอนที่ 3 : คูมิโกะ



ภาพประกอบด้านบน : ผนังคูมิโกะแสดงถึงรูปทรงของภูเขา ป่าไม้ และธรรมชาติ จัดแสดงอยู่ที่พิพิทธภัณฑ์งานไม้ Takenaka Carpentry Tools Museum ที่เมืองโกเบ ประเทศญี่ปุ่น (สนใจอยากลองอ่านไปหาอ่านใน Blog ได้นะครับ อยู่ในหมวดเนื้อหา "แรงบันดาลใจ" )

หลายๆท่านอาจจะเคยได้ยินคำว่า คูมิโกะ แต่อาจจะยังไม่เข้าใจว่ามันคืออะไรกันแน่ คูมิโกะเป็นศิลปะแขนงหนึ่งของญี่ปุ่นครับ เป็นการนำเอาไม้ชิ้นเล็กๆ มาต่อกันชนปลายด้วยองศาต่างๆ เพื่อให้เกิดเป็นลวดลายที่สวยงาม โดยส่วนมากจะเป็นลายลักษณะแนวนอน และเป็นสองมิติ และถูกจำกัดด้วยรูปทรงเรขาคณิตที่อยู่บนพื้นของสามเหลี่ยมเป็นหลักครับ


ที่งาน Thailand Woodworking Fair 2020 ที่ผ่านมามีโซนเล็กๆ ในส่วน Mini Workshop ที่สอนวิธีการทำคูมิโกะเบื้องต้นด้วย โดยผู้สอนคืออาจารย์ ตี๊ จากเพจ Tuiwoody ที่ขนเอาเครื่องมือพื้นฐานสำหรับการสร้างลวดลายคูมิโกะมาให้ที่คนสนใจได้ลองทำดูว่าคูมิโกะ 1 ช่องนั้นเลือดตากระเด็น และต้องอาศัยความพยายาม และความใจเย็นเพียงไหนในการสร้างขึ้นมาครับ



ภาพประกอบด้านบน : พี่ตี๊ หรืออาจารย์ตี๊ จากเพจ Tuiwoody เป็นเจ้าของพื้นที่สอนเวิร์คช๊อป คูมิโกะ เบื้องต้น กำลังยิ้มอ่อน ดูคนที่มาเรียนทำคูมิโกะร้องโอดโอยว่าปวดมือมาก หลังจากไสไม้ท่อนเล็กๆไปได้ราว 40 ท่อน



การทำคูมิโกะในความเป็นจริงไม่ได้ซับซ้อนอย่างที่คิดนะครับ ออกจะเรียบง่ายเสียด้วยซ้ำ เพราะถ้าตัดเรื่องของการเตรียมไม้ให้ได้เป็นเส้นบางๆออกไป งานหลักก็คือการประกอบมันเข้าด้วยกันด้วยองศาที่ต่างกัน ซึ่งในส่วนที่ยากและกินเวลาคือการค่อยๆเล็มองศา และสร้างชิ้นส่วนที่มีความยาวกำลังพอดีขึ้นมา เพื่อจะใส่ลงในช่องได้แบบพอดีๆ และประกอบออกมาแล้ว แน่นเปรี๊ยะไม่หลวมคลอนครับ



วิธีการทำถ้ามีเครื่องมือที่เพียบพร้อมก็จะไม่ได้ยากเท่าที่ควรครับ เริ่มจากเลื่อยคมๆซักปื้น แล้วก็ตัดเส้นไม้ให้ได้ตามขนาดที่เราต้องการ แต่คงต้องให้ยาวกว่าที่เราต้องการนิดหน่อย เพราะต้องเผื่อกรณีที่เราต้องแต่งองศาด้วย และเผื่อข้อผิดพลาด ตัดสั้นไปคือจบ แต่ถ้ายาวออกมาหน่อย ก็ยังจะพอมีช่องให้แก้ตัวได้ครับ


พอตัดได้ขนาดพอเหมาะ อาจารย์ตี๊ก็เตรียมตัวช่วยเอาไว้ให้เป็นบล๊อคไม้ที่มีความเอียงตามองศาที่เราต้องการ ด้านบนบล๊อคเซาะร่องเล็กน้อยเอาไว้วางไม้ และเป็นที่อยู่ของ Stopper ที่เป็นตัวกำหนดความยาวเวลาเอาชิ้นส่วนมาเล็มออกด้วยกบไม้จะได้ขนาดที่พอดีๆเท่าๆกันทุกชิ้น


จากนั้นก็ใช้กบ Block Plane ที่ลับใบคมๆค่อยๆเฉือนออกทีละนิดทีละหน่อย จนได้ความยาวที่เราต้องการ ส่วนองศาเนื่องจากมีบล๊อคกำหนดองศาอยู่แล้ว ถ้าใช้กบก็ยิ่งง่ายในการที่จะอาศัยแนวของบล๊อคไม้เป็นระนาบอ้างอิงองศาที่เราจะไสไม้ครับ ผมเองก็สงสัยนะว่าแล้วกบจะไม่เฉือนลงไปบนบล๊อคไม้เหรอ อาจารย์ตี๊บอกว่าก็อาจจะมีบ้างแต่ส่วนมากจะรู้ตัวก่อน เพราะข้อดีของกบคือมันจะกินทีละน้อยๆ ทำให้เราพอจะคาดเดาได้ว่ามันจะลงไปถึงในส่วนที่เราต้องการแล้วหรือยัง


Block Plane เลยเป็นเครื่องมือที่เหมาะในการทำงานมากๆ เพราะมันใช้มือเดียวในการไส และอีกมือจะได้ว่างมาจับยึดในส่วนอื่นๆได้ถนัดขึ้นนั่นเองครับ



จากที่ฟังๆเสียงตอบรับ คนที่มาเดินงานชอบบูธนี้มาก เพราะมันเป็นการทำงานไม้ที่เรียบง่ายที่สุด และใช้เครื่องมือที่ซับซ้อนน้อยที่สุดในการทำงาน ทำได้ทั้งชายหญิง และเด็กน้อย มีหรือไม่มีประสบกสาร์ณมาก่อนก็ทำได้ แถมยังได้ชิ้นงานสวยๆกลับบ้านไปเชยชมด้วย ทำให้บูธของอาจารย์ตี๊มีคนมามุงรอทำ คูมิโกะ กันแบบไม่ขาดสาย สร้างความคึกคักในงานได้ตลอดทั้งวันครับ



ช่องทางการติดตามเนื้อหาและ ซื้อสินค้า

  • Grey YouTube Icon
  • Grey Facebook Icon
  • Grey Instagram Icon