วิธีการปรับตั้งกบแบบองศาต่ำเบื้องต้น


วิธีการในบทความนี้ใช้สำหรับการปรับใบกบเฉพาะรุ่นที่ Siam Woodworker นำเข้ามาจำหน่ายเท่านั้นนะครับ ส่วนรุ่นอื่นๆอาจจะมีรายละเอียดแตกต่างกันเล็กน้อย ซึ่งในภาพทั้งหมดจะเป็นรุ่น Luban No.102 แต่โดยรวมหลักการเดียวกันทั้งหมดครับ วิธีการปรับแต่งใบกบของ Low Angle Block Plane สามารถทำตามขั้นตอนง่ายๆ 7 ขั้นตอนเหล่านี้ครับ


(ภาพประกอบด้านบน) ขั้นตอนที่ 01 : ใส่ใบกบให้ร่องตรงกันกับเขี้ยวที่ใช้ปรับความลึกของใบ โดยให้ขอบใบที่เป็นด้านคมเลยปากกบ หรือหลบเข้ามาได้นิดหน่อยครับ ประมาณ 0.5 มม. เนื่องจากเวลาหมุนตัวปรับความลึกใบด้วยตัวปรับด้านหลังจะได้ไม่ต้องหมุนหลายรอบ และพยายามในเบื้องต้นกะเอาด้วยสายตาคร่าวให้ใบกบขนานกับปากกบให้มากที่สุด เวลาปรับจะได้ไม่ต้องเคาะปรับแต่งใบมากเกินความจำเป็น

กบประเภทนี้ใช้ใบกบแบบหงาย โดยเอาด้านที่เป็นองศา 25 องศาหงายขึ้น แล้วเอาท้องใบเรียบๆวางลงด้านล่าง เวลาวางใบแนบไปกับฐานรองกบอย่าเผลอวางสลับด้านนะครับ เพราะคมใบจะเตี้ยเกิน และสอดผ่านปากกบไม่ได้

(ภาพประกอบด้านบน) ขั้นตอนที่ 02 : ประกอบฝาครอบประกับ (Cap Iron) และขันให้แน่นด้วยการหมุนลูกบิดทองเลืองข้างใต้ฝาครอบไปตามเข็มนาฬิกา (โดยมองจากด้านบน) ถ้าหมุนทวนเข็มจะเป็นการคลายฝาครอบออก เวลาขันอย่าให้แน่นมาก ขันให้พอรู้สึกตึงๆมือ แล้วลองหมุนแกนปรับความลึกของใบกบด้านหลังดูว่าติดขัดหรือไม่ ถ้าแน่นไปหมุนยากก็ให้หมุนฝาครอบประกับแบบทวนเข็มนาฬิกาเพื่อคลายออกเล็กน้อย แล้วลองปรับความลึกใบใหม่ วัดกันที่ความรู้สึกครับ เอาให้พอดีๆ ถ้าพอดีจะสามารถปรับความลึกใบได้โดยไม่ต้องออกแรงบิดมาก แต่ก็อย่าให้หลวมเกินนะครับ เพราะใบอาจจะหลุดออกเวลาไสไม้ได้

(ภาพประกอบด้านบน) ขั้นตอนที่ 03 : ที่แกนด้านหลังตัวกบจะมีปุ่มหมุนปรับความลึึกของใบกบ การหมุนตามเข็มนาฬิกาจะทำให้ใบยื่นออกมาจากตัวกบมาก และทำให้สามารถกินเนื้อไม้ได้มากขึ้นเวลาไส ส่วนการหมุนทวนเข็มนาฬิกาจะเป็นการถอยใบกลับเข้าไปในตัวกบ ซึ่งจะทำให้กินเนื้อวัสดุน้อยลงนั่นเองครับ พอมาถึงขั้นนี้ให้หมุนตามเข็มนาฬิกาให้ใบยื่นออกมามากๆ เพื่อที่เราจะได้ปรับระนาบใบเอียงซ้ายขวา (Lateral Adjusting) ได้ง่ายขึ้น ในขั้นถัดไปครับ


(ภาพประกอบด้านบน) ขั้นตอนที่ 04 : มาถึงขั้นตอนนี้เราจะมาปรับระนาบเอียงซ้ายขวา (Lateral Adjusting) ของใบกบกันครับ โดยวิธีการให้จับกบหงายท้องและเล็งใบทีเราปรับยื่นออกมา (ประมาณ 1 มม.) ผ่านจากด้านหน้ากบไปด้านหลัง โดยขั้นตอนนี้ถ้าเราสามารถหาฉากหลังที่มีสีอ่อนๆ เช่นกระดาษ A4 ขาวๆซักแผ่นก็จะช่วยให้สามารถเล็งแนวของใบได้ง่ายขึ้นครับ



(ภาพประกอบด้านบน) ขั้นตอนที่ 05 : โดยหลักการถ้าใบเอียงเวลาไสไม้ผลที่ได้ออกมาก็จะทำให้ไม้ไม่ได้ฉาก ไม่ได้ระนาบ ดังนั้นเราต้องปรับใบให้ขนานกับท้องกบให้มากที่สุดเท่าที่สายตาเราจะพอสังเกตุได้ครับ ในภาพด้านบน จะสังเกตุว่ามุมใบทางด้านขวาจะสูงกว่าทางด้านซ้ายเล็กน้อย วิธีแก้คือเอาค้อนเต้าเล็กๆ เช่นค้อนช่างทอง เคาะเบาๆเข้าที่ด้านข้างของขอบใบด้านที่สูงกว่า แล้วพลิกกบกลับมาดูด้านใต้ท้องอีกรอบว่าขอบใบด้านที่สูงที่เราเพิ่งเคาะไปนั้นลดความสูงลงไปแล้ว และใบเริ่มขนานกับท้องกบมากขึ้นหรือยัง ถ้ายังไม่พอก็ค่อยๆเคาะซ้ำๆไปเรื่อยๆครับ เคาะจนเรารู้สึกว่าใบกบที่ยื่นออกมาขนานกับท้องกบให้ได้มากที่สุดเป็นอันเพียงพอ

(ภาพประกอบด้านบน) ขั้นตอนที่ 06 : หลังจากใบกบขนานพอสมควรแล้ว (จากการกะด้วยสายตา) ทีนี้ให้เราก็ถอยใบกลับมา ด้วยการหมุนปุ่มปรับความลึกของใบที่ด้านหลังแบบทวนเข็มนาฬิกา ซึ่งจะทำให้ใบกบถอยหลังกลับเข้าไปในตัวเรือน และให้เราปรับให้ถอยหลังจนขอบใบด้านบนเริ่มหายลับเข้าไปในร่องของปากกบ ซึ่งในระหว่างที่เรากำลังถอยใบกลับเข้าไปนี้ ถ้าสังเกตุเห็นว่าใบยังไม่ขนานดีพอก็ให้เอาค้อนเคาะขอบใบเพื่อปรับสมดุลซ้ายขวาได้ในกระบวนการนี้ด้วยเลยครับ

หลังจากใบเริ่มหายลับเข้าไปในร่องแล้วให้หยุดหมุนปุ่มปรับใบ และให้ลองเอานิ้วชี้ และนิ้วกลางลูบคมใบ ด้วยทิศทางจากปากกบมาที่ด้านหลังกบดู (ลูบเบาๆนะครับ อย่ากดแรงเดี๋ยวจะบาดมือ) โดยเอานิ้วชิ้ลูบที่ปลายใบมุมหนึ่ง และนิ้วกลางลูบอีกมุมใบกบตรงข้าม ลักษณะเหมือนชูสองนิ้วถอยหลังพร้อมๆกัน ซึ่งขั้นตอนนี้ ปลายนิ้วของเราจะสามารถบอกข้อมูลเราได้เพิ่มเติมอีก ว่าใบกบขนานกับท้องกบมากน้อยขนาดไหน และใบยื่นออกมามากขนาดไหนด้วย ซึ่งความลึกของใบที่เราต้องการคือเส้นผม 1 เส้น หรือประมาณ 0.03 มม. ครับ

(ภาพประกอบด้านบน) ขั้นตอนสุดท้าย : ทีนี้ทดลองไสไม้ได้แล้วครับ ถ้าให้การปรับแต่งรวดเร็วมากขึ้น เราควรจะมีเศษไม้ทีขนานและได้ฉากเอาไว้ทดสอบไสก็จะสามารถบอกข้อมูลเราได้เพิ่มเติมอีกครับ ในขั้นตอนสุดท้ายมีอยู่สามอย่างหลักๆ ที่เราควรจะสังเกตุคือ

01. ใบขนานกับท้องกบจริงอย่างที่เราคาดหวังไว้หรือไม่? การไสไม้จะเป็นการยืนยันสิ่งที่เราทำมาทุกขั้นตอนเบื้องต้น โดยถ้าใบขนานกับท้องจริง (และไม้ที่เรานำมาทดสอบเรียบจริง) ขี้กบที่ออกมาจะมีความหนาตลอดทั้งหน้ากว้างเท่าๆกันครับ ถ้าข้างใดข้างหนึ่งของขี้กบหนากว่าอีกด้านให้อนุมานได้ทันทีว่ามุมข้างที่ขี้กบหนากว่านั้นใบกบกดลงกินลึกมากเกินไปนั่นเอง ถ้าใครมีเวอร์เนียคาลิปเปอร์แบบดิจิตอล ให้ลองวัดขอบขี้กบทั้งสองด้านทดสอบดูก็ได้ครับ จะได้เข้าใจน้ำหนักมือของเราเองมากขึ้น

02. ใบกบกินเนื้อไม้มากหรือน้อยเกินไปหรือไม่? ซึ่งส่วนนี้สำหรับกบฝรั่งสามารถปรับความลึกความบางของใบได้ง่ายกว่ากบไม้จากเอเซียมาก เพราะการทำงานของระบบการปรับความลึกของใบแยกแกนการควบคุมออกจากการตั้งใบขนานอย่างชัดเจน ทำให้ในส่วนนี้ปรับและแก้ไขได้โดยง่าย ถ้ากินลึกมากเกินก็หมุนทวนเข็มดึงใบกลับมา ถ้ากินน้อยไปก็หมุนปุ่มปรับตามเข็มนาฬิกาเพื่ิอเพิ่มความลึกของใบให้มากขึ้นนั่นเองครับ ทีนี้ถ้าถามว่าควรจะตั้งใบให้ลึกเท่าใด ก็ต้องขึ้นอยู่กับการใช้งานแล้วละครับ ว่าจะเอาไปเก็บรายละเอียดพื้นผิว หรือจะเอาไปขูดไม้ออกทีละมากๆ

03. เราลับคมใบกบได้ดีขนาดไหน และมีรอยบิ่นที่คมใบเกิดขึ้นแล้วโดยที่เราไม่ทราบหรือไม่? ถ้าใบที่เราลับมาคมดีพอพื้นผิวของไม้หลังจากที่เราไสขี้กบแผ่นเต็มๆออกมาจะเรียบ และมีผิวสัมผัสราวกับผ้าไหม ซึ่งกระดาษทรายไม่มีทางเทียบเคียงพื้นผิวละเอียดที่เกิดจากการไสกบ (Plane Finished) ได้ ส่วนรอยบิ่นที่คมใบที่อาจจะเกิดขึ้นโดยที่เราไม่ทันระวังก็จะแสดงให้เห็นจากขี้กบที่ไสออกมาเหมือนกันครับ คือถ้าส่วนไหนที่ใบบิ่น ใบกบจะไม่ตัด และขี้กบที่ออกมาจะไม่ต่อสนิทกันเป็นแผ่นเดียว และจะแยกกันออกเป็น 2 - 3 - 4 - 5 แผ่นตามแนวยาว แล้วแต่จำนวนรอยบิ่นที่อยู่ที่คมใบของเรานั่นเอง ซึ่งร่องรอยเหล่านี้จะทิ้งรอยให้เห็นบนเนื้อไม้ เป็นเส้นนูนๆบางๆตามทิศทางที่เราไสกบไป ถ้าคมบิ่นน้อยอาจจะต้องคอยส่องดูกับแสงไฟเพื่อจะได้เห็นได้ชัดมากขึ้นครับ

สุดท้ายนี้ขั้นตอนที่เขียนมาทั้งหมดอาจจะดูยุ่งยากวุ่นวาย แต่ถ้าหากทำจนคล่องแคล่วแล้ว ขั้นตอนทั้งหมดจะกลายเป็นเหมือนระบบตอบโต้อัตโนมัติในสมอง คือไม่ต้องคิดและ ปฏิบัติไปเองตามสัญชาติญาณภายในอย่างแท้จริงครับ

ช่องทางการติดตามเนื้อหาและ ซื้อสินค้า

  • Grey YouTube Icon
  • Grey Facebook Icon
  • Grey Instagram Icon